İş Hukuku
Mobbing Nedir? İş Yerinde Psikolojik Taciz Hakları ve Dava Süreci 2026
Av. M. Furkan Gür17 Mart 202612 dk okuma•
Mobbing (iş yerinde psikolojik taciz), çalışanın sistematik olarak yıldırılması, dışlanması, küçük düşürülmesi veya iş yapamaz hale getirilmesi anlamına gelir. Türk İş Hukuku'nda mobbing açıkça tanımlanmamış olsa da Yargıtay kararları ve uluslararası mevzuat çerçevesinde güçlü bir hukuki koruma mevcuttur. 2026 yılında mobbing davaları artış göstermekte olup farkındalık her geçen gün yükselmektedir.
Mobbing, işyerinde bir veya birden fazla kişi tarafından bir çalışana yönelik sistematik ve sürekli (genellikle en az 6 ay) olarak uygulanan psikolojik baskıdır. Temel belirtileri şunlardır: sürekli eleştiri ve küçümseme, iş yükünün aşırı artırılması veya tamamen alınması, toplantılara çağrılmama ve bilgi akışından kesilme, asılsız suçlamalar ve soruşturmalar, sosyal dışlama (yalnızlaştırma), görev değişikliği veya yer değiştirme baskısı, sürekli kontrol ve mikroyönetim.
Dikey mobbing: Üstten alta (amirden çalışana) veya alttan üste uygulanan taciz. En yaygın türdür. Yatay mobbing: Aynı kademedeki çalışanlar arasında uygulanan taciz. Kurumsal mobbing: Şirket politikası olarak uygulanan sistematik baskı (istifaya zorlama, performans baskısı gibi). Siber mobbing: E-posta, mesaj, sosyal medya üzerinden yapılan psikolojik taciz. Her türde ortak özellik sistematik ve sürekli olmasıdır — tek seferlik bir olay mobbing sayılmaz.
Mobbing davalarında ispat yükü genel olarak çalışandadır, ancak Yargıtay işçinin mobbinge maruz kaldığını 'güçlü emarelerin' varlığıyla yeterli görmekte ve ispat yükünü işverene çevirmektedir. İspat araçları: e-posta ve mesaj kayıtları (yazılı kanıt en güçlü delildir), tanık beyanları (iş arkadaşları, eski çalışanlar), performans değerlendirme kayıtları, sağlık raporları (psikolojik rahatsızlık teşhisleri), mobbing günlüğü (tarih, saat, olay, tanık bilgileri), ALO 170 şikayet kayıtları, iş müfettişi raporu.
Mobbing mağduru şu adımları izlemelidir: İlk olarak işveren veya insan kaynakları birimine yazılı şikayette bulunun. Sonuç alınamazsa ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi'ne şikayet edin. ÇSGB İş Teftiş Kurulu'na başvurun — iş müfettişleri yerinde inceleme yapabilir. BİMER (Başbakanlık İletişim Merkezi) üzerinden şikayet dilekçesi gönderin. Tüm bu süreçlerde hukuki delil toplamaya devam edin.
İş Kanunu'nun 24/II maddesi uyarınca mobbing, işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanır. Haklı fesihte işçi şu haklara sahiptir: Kıdem tazminatı (tam olarak ödenir), ihbar tazminatı (işçi ihbar süresine uymak zorunda değildir), maddi tazminat (tedavi giderleri, gelir kaybı), manevi tazminat (psikolojik zarar nedeniyle) ve ayrımcılık tazminatı (eşitlik ilkesine aykırılık halinde 4 aya kadar ücret). 2026 yılında mobbing davalarında manevi tazminat miktarları 50.000-300.000 TL arasında değişmektedir.
Mobbing davası açmadan önce arabuluculuk başvurusu zorunludur. Arabuluculuk başarısız olursa İş Mahkemesi'nde dava açılır. Dava sürecinde bilirkişi incelemesi yapılır, tanıklar dinlenir. Dava süresi ortalama 1-2 yıldır. Görevli mahkeme İş Mahkemesi, yetkili mahkeme ise işin yapıldığı yer veya işverenin yerleşim yeri mahkemesidir. Zamanaşımı süresi fesih tarihinden itibaren 5 yıldır.
İşverenin İş Kanunu'nun 5. maddesi (eşit davranma) ve Borçlar Kanunu'nun 417. maddesi (işçinin kişiliğinin korunması) uyarınca mobbing'i önleme yükümlülüğü vardır. İşveren, mobbing şikayetlerini ciddiye almak, soruşturma yürütmek, koruyucu tedbirler almak ve faili disipline etmek zorundadır. Bu yükümlülüğe aykırılık halinde işveren tazminat sorumluluğu altına girer.
İş yerinde psikolojik tacize maruz kalıyorsanız, sessiz kalmak sorunu büyütür. Haklarınızı öğrenmek ve hukuki süreç başlatmak için bir iş hukuku avukatından destek almanız kritik önem taşır.
AI ile durumunuza ozel analiz yapin veya avukata ulasin
Lisanslı avukat tarafından incelenmiştir
Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı arasındaki farklar. Hesaplama, vergi, hak kazanma koşulları ve zamanaşımı karşılaştırması.
İşten çıkarıldınız mı? Haklarınızı korumak için hemen yapmanız gereken 10 kritik adım. Tazminat, işsizlik maaşı ve dava hakları.
HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) nedir, şartları nelerdir, ne zaman düşer? 2026 güncel HAGB rehberi.
Kira depozitosu ne zaman iade edilir? Depozito iade şartları, kesinti yapılabilecek haller, banka hesabı zorunluluğu ve dava süreci.
Mobbing davalarında ispat yükü genel olarak çalışandadır, ancak Yargıtay işçinin mobbinge maruz kaldığını 'güçlü emarelerin' varlığıyla yeterli görmekte ve ispat yükünü işverene çevirmektedir.
Mobbing (iş yerinde psikolojik taciz), çalışanın sistematik olarak yıldırılması, dışlanması, küçük düşürülmesi veya iş yapamaz hale getirilmesi anlamına gelir. Türk İş Hukuku'nda mobbing açıkça tanımlanmamış olsa da Yargıtay kararları ve uluslararası mevzuat çerçevesinde güçlü bir hukuki koruma mevcuttur.
Dikey mobbing: Üstten alta (amirden çalışana) veya alttan üste uygulanan taciz. En yaygın türdür. Yatay mobbing: Aynı kademedeki çalışanlar arasında uygulanan taciz. Kurumsal mobbing: Şirket politikası olarak uygulanan sistematik baskı (istifaya zorlama, performans baskısı gibi). Siber mobbing: E-posta, mesaj, sosyal medya üzerinden yapılan psikolojik taciz.
2026 yılı güncel kıdem tazminatı tavan tutarı. Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık dönemleri, tavan aşımı kontrolü.
İşyerinde mobbing (psikolojik taciz, yıldırma) mağdurları için şikâyet ve tazminat talep dilekçesi.