Hukuk Sözlüğü

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinde güvence altına alınan hakların ihlal edildiğini iddia eden bireylerin, iç hukuk yollarını tükettikten sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yaptığı başvurudur.

Tarafların uzlaşması için tarafsız bir arabulucu eşliğinde yürütülen alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi.

Atıkların toplanması, taşınması, geri dönüşümü ve bertaraf edilmesine ilişkin hukuki düzenleme.

Avukatın mesleğini icra ederken müvekkiline ve üçüncü kişilere karşı taşıdığı hukuki, disiplin ve cezai sorumluluktur. Özen yükümlülüğü, sır saklama ve çıkar çatışmasından kaçınma başlıca yükümlülükleridir.

Avukat ile müvekkil arasında yapılan ve avukatlık hizmetinin kapsamını, ücretini ve koşullarını belirleyen sözleşmedir. Yazılı olarak düzenlenmesi tavsiye edilir.

Hastanın tedavi hakkında yeterli bilgilendirildikten sonra müdahaleye özgürce onay vermesi.

Bir davanın görülmesi sırasında, başka bir dava veya idari işlemin sonucuna bağlı olarak bekletilmesi gereken hukuki sorunlardır. Mahkeme ilgili kararı beklemek üzere davayı erteleyebilir.

Çözümü uzmanlık gerektiren konularda mahkemece atanan bilirkişinin inceleme sonucunda hazırladığı rapordur. Hakim bilirkişi görüşüyle bağlı değildir ancak uygulamada belirleyici öneme sahiptir.

Davalının dava dilekçesine karşı savunmasını içeren yazılı belge.

Belirli bir hak veya malı devralan kişi; külli halefiyet dışında tek tek yapılan devir.

Herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı; Anayasa'nın 56. maddesinde güvence altında.

İnsan faaliyetleri sonucu hava, su ve toprağın doğal yapısının bozulması.

Resmi veya özel belirli kağıtlar ve sözleşmeler üzerinden alınan vergi.

Davacının mahkemeye başvurarak hakkını aramasını sağlayan ve davanın konusunu içeren yazılı belge.

Bir kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla dava açabilme ve yürütebilme yeteneğidir. Fiil ehliyetine sahip her kişi aynı zamanda dava ehliyetine de sahiptir.

Yüksek mahkemelerin benzer uyuşmazlıklarda verdikleri ve uygulamaya yön veren kararlardır. Türk hukukunda bağlayıcı olmamakla birlikte yeknesak uygulama açısından büyük önem taşır.

Mahkemede davanın konusuna ilişkin inceleme; ayrıca dava dosyasına verilen numara (esas numarası).

Kağıt fatura yerine elektronik ortamda düzenlenen, iletilen ve saklanan fatura.

Davacının dava konusu hakkından kendi isteğiyle vazgeçmesi.

Hükümlünün belirli süreyle ceza infaz kurumunda tutulmasını gerektiren özgürlüğü bağlayıcı ceza.

Şüphelinin kolluk veya savcılık tarafından dinlenmesi; ayrıca tanığın beyanı.

Savcılığın iddianame hazırlamasından sonra başlayan ceza yargılama süreci.

Şüpheli veya sanığın ceza davasında savunmasını yapan avukat.

Sanığa veya şüpheliye isnat edilen, yüklenen suç fiili.

Suçta kullanılan veya suçtan elde edilen eşya ya da kazancın devlet tarafından el konulması.

Suçun temel şekline göre cezayı artıran veya azaltan özel durum ve koşullar.

Hekim veya sağlık kurulu tarafından kişinin sağlık durumunu belgeleyen resmi rapor.

Kişinin fiziksel ve ruhsal sağlığına ilişkin özel nitelikli kişisel veriler.

Spor federasyonlarının kararlarına karşı yapılan itirazları inceleyen bağımsız tahkim organı.

Kişiler hukuku, aile hukuku, miras hukuku ve eşya hukuku alanlarını düzenleyen temel kanundur. 4721 sayılı Kanun olup 2001de kabul edilmiş ve 2002de yürürlüğe girmiştir.

Ticari işletme, şirketler, kıymetli evrak, taşıma ve sigorta hukukunu düzenleyen temel kanundur. 6102 sayılı Kanun olup 2012de yürürlüğe girmiştir.

Savcılığın yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar vermesi.

Devletler arasında bağlayıcı hukuki yükümlülükler doğuran resmi anlaşma.

Uluslararası ticari uyuşmazlıkların devlet mahkemesi yerine hakem heyetince çözülmesi.

Kişi ile devlet arasındaki hukuki bağ; Türk vatandaşlığı doğumla veya sonradan kazanılabilir.

Mükelleflerin vergi matrahını ve hesaplanan vergiyi idareye bildirdiği resmi belge.

Vergi kanunlarına aykırı davranan mükelleflere uygulanan vergi ziyaı veya usulsüzlük cezaları.

Bir davanın coğrafi olarak hangi yerdeki mahkemede açılacağını belirleyen kavramdır. Genel yetki kuralına göre davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir; özel yetki kuralları istisna oluşturur.

Kesinleşmiş bir kararın belirli koşulların varlığında yeniden incelenmesini sağlayan olağanüstü kanun yolu.

Sanığın avukatı yoksa mahkemenin atadığı baro avukatı (CMK m.150).