Miras Hukuku
Saklı Pay ve Tenkis Davası 2026: Saklı Pay Oranları, Hesaplama ve Dava Süreci
Av. M. Furkan Gür18 Mart 202611 dk okuma•
Saklı pay, mirasçıların kanun tarafından güvence altına alınan minimum miras hakkıdır. Murisin (ölen kişinin) vasiyetname veya sağlar arası tasarruflarla bu payı ihlal etmesi halinde tenkis davası gündeme gelir. 2026 yılında miras uyuşmazlıklarında tenkis davası en çok açılan dava türlerinden biri olmaya devam etmektedir.
Saklı pay, Türk Medeni Kanunu m.505-508 arasında düzenlenen ve belirli mirasçılara tanınan dokunulamaz miras payıdır. Muris, tasarruf özgürlüğü (tasarruf nisabı) kapsamında malvarlığının belirli bir kısmı üzerinde serbestçe tasarruf edebilirken saklı pay oranını aşan tasarruflar tenkise tabidir. Saklı pay hakkı yalnızca belirli mirasçılara tanınmıştır.
Saklı pay oranları yasal miras payı üzerinden hesaplanır: Altsoy (çocuklar ve torunlar) için yasal miras payının yarısı saklı paydır. Ebeveynler (anne-baba) için yasal miras payının dörtte biri saklı paydır. Sağ kalan eş için yasal miras payının tamamı saklı paydır (eş altsoy ile birlikte mirasçı ise yasal payın tamamı, anne-baba ile birlikte ise yasal payın tamamı). Kardeşlerin saklı pay hakkı 2007 yılında kaldırılmıştır.
Örnek: Murisin 2 çocuğu ve eşi var. Tereke değeri 1.000.000 TL. Yasal miras payları: Eş 1/4 (250.000 TL), her çocuk 3/8 (375.000 TL). Saklı paylar: Eşin saklı payı yasal payının tamamı yani 250.000 TL. Her çocuğun saklı payı yasal payının yarısı yani 187.500 TL. Toplam saklı pay: 625.000 TL. Murisin tasarruf nisabı: 375.000 TL. Muris yalnızca 375.000 TL üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.
Tenkis davası, saklı pay sahibi mirasçının saklı payına tecavüz eden tasarrufların orantılı olarak indirilmesini talep ettiği davadır. TMK m.560-571 arasında düzenlenmiştir. Tenkis, öncelikle ölüme bağlı tasarruflara (vasiyetname, miras sözleşmesi), bunlar yetmezse sağlar arası karşılıksız kazandırmalara (bağışlamalar) uygulanır.
Tenkis davası açılabilmesi için şu koşullar gereklidir: Davacı saklı pay sahibi mirasçı olmalıdır. Murisin tasarrufu saklı payı ihlal etmelidir. Dava süresinde açılmalıdır. Zamanaşımı süresi: Saklı payın ihlal edildiğinin öğrenilmesinden itibaren 1 yıl, her halde murisin ölümünden itibaren 10 yıldır. Vasiyetname açılmadan zamanaşımı işlemez.
Uygulamada en sık karşılaşılan durum muris muvazaasıdır. Muris, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla taşınmazı satış göstererek bağışlar. Bu durumda saklı pay sahibi olmayan mirasçılar bile dava açabilir. Muris muvazaası davası, TMK m.19 ve TBK m.19 gereğince muvazaalı işlemin geçersizliğinin tespitini amaçlar. Tapu iptal ve tescil davası olarak da açılabilir.
Tenkis davasında tereke değerinin tespiti kritik önemdedir. Mahkemece bilirkişi raporu alınarak tüm tereke malları değerlenir. Murisin ölüm tarihindeki değerler esas alınır. Sağlar arası kazandırmalarda kazandırma tarihindeki değer güncellenerek hesaba katılır. Tapu kayıtları, banka hesapları, şirket hisseleri ve tüm malvarlığı unsurları araştırılır.
Mahkemece tenkise karar verildiğinde tasarruf orantılı olarak indirilir. Önce ölüme bağlı tasarruflardan tenkis yapılır. Yetmezse sağlar arası kazandırmalar sondan başa doğru tenkis edilir. Tenkis kararı ayni (mal iadesi) veya nakdi (parasal) olarak uygulanabilir. Taşınmazlarda ayni iade tercih edilir.
Tenkis davası miras paylaşımından bağımsız açılabilir. Ancak uygulamada genellikle miras paylaşımı (izale-i şüyu) davasıyla birlikte yürütülür. Tenkis davası sonuçlanmadan miras paylaşımı yapıldığında saklı pay sahibinin hakları zarar görebilir. Bu nedenle önce tenkis davasının sonuçlanması tavsiye edilir.
Saklı pay ve tenkis davası, miras hukukunun en teknik konularından biridir. Doğru hesaplama ve strateji için bir miras hukuku avukatından profesyonel destek almanız büyük önem taşımaktadır.
AI ile durumunuza ozel analiz yapin veya avukata ulasin
Lisanslı avukat tarafından incelenmiştir
2026 yılı işe iade davası rehberi. İş Kanunu m. 18-21 kapsamında şartlar, arabuluculuk süreci, boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatı.
2026 güncel trafik kazası tazminat rehberi. Maddi ve manevi tazminat hesaplama, kusur oranı, sigorta başvurusu, SBM süreci ve zamanaşımı bilgileri.
Adli yardım nasıl alınır? Ücretsiz avukat hakkı, gelir şartı, başvuru belgeleri ve baro adli yardım süreci. Adım adım rehber 2026.
Trabzon'da avukat nasıl bulunur? Trabzon adliyesi, mahkeme süreçleri, avukat ücretleri, boşanma, gayrimenkul ve deniz hukuku rehberi 2026.
Saklı pay, mirasçıların kanun tarafından güvence altına alınan minimum miras hakkıdır. Murisin (ölen kişinin) vasiyetname veya sağlar arası tasarruflarla bu payı ihlal etmesi halinde tenkis davası gündeme gelir. 2026 yılında miras uyuşmazlıklarında tenkis davası en çok açılan dava türlerinden biri olmaya devam etmektedir.
Saklı pay, mirasçıların kanun tarafından güvence altına alınan minimum miras hakkıdır. Murisin (ölen kişinin) vasiyetname veya sağlar arası tasarruflarla bu payı ihlal etmesi halinde tenkis davası gündeme gelir. 2026 yılında miras uyuşmazlıklarında tenkis davası en çok açılan dava türlerinden biri olmaya devam etmektedir.
Uygulamada en sık karşılaşılan durum muris muvazaasıdır. Muris, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla taşınmazı satış göstererek bağışlar. Bu durumda saklı pay sahibi olmayan mirasçılar bile dava açabilir. Muris muvazaası davası, TMK m.19 ve TBK m.19 gereğince muvazaalı işlemin geçersizliğinin tespitini amaçlar. Tapu iptal ve tescil davası olarak da açılabilir.
AI ile durumunuza ozel analiz yapin veya avukata ulasin
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi miras bırakanın vasiyetnamedeki saklı payı ihlal ettiği durumlarda ve tenkis davası hakkındaki kararı.
Murisin sigorta poliçesi teminatının mirasçılara verilmesi konusunda vasiyetname konusu davası.
Vasiyetnamenin geçerliliği ve iptaline neden olan sebeplerle ilgili Yargıtay kararı. Testamenterin niyeti ve tebliğ işlemlerinin önemi.
Terai AI asistanı ile hukuki durumunuzu analiz edin, doğru avukata ulaşın.
© 2026 Avukata Danış. Tüm hakları saklıdır.
Terai AI bir avukat değildir. Platformumuz hukuki vekalet veya danışmanlık vermez; AI destekli bilgilendirme ve avukata yönlendirme hizmeti sağlar. Avukat destekli hizmetlerde AAÜT uygulanır (Avukatlık Kanunu m.35, m.48, m.164). Kullanım Şartları · KVKK · Çerez Politikası · Mesafeli Satış · İade/İptal