Ayıplı Mal ve Garanti Hakları 2026: İade, Değişim, Onarım ve Tüketici Başvuru Rehberi

Ayıplı Mal Nedir?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) m. 8'e göre ayıplı mal; tüketiciye teslimi anında, taraflarca kararlaştırılmış olan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan ya da tahsis amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren maldır.

Ayıp türleri: Maddi ayıp (fiziksel bozukluk, üretim hatası, malzeme kusuru), hukuki ayıp (malın kullanımını veya tasarrufunu kısıtlayan hukuki engeller — haciz, rehin, ithal yasağı vb.) ve ekonomik ayıp (malın ekonomik değerini düşüren eksiklikler — verilen bilgilere göre beklenen performansın sağlanamaması).

Açık Ayıp ve Gizli Ayıp Ayrımı

**Açık ayıp:** Teslim anında normal bir incelemeyle fark edilebilen ayıptır. Tüketici, malı teslim aldıktan sonra makul süre içinde muayene etmeli ve ayıbı fark ettiğinde satıcıya bildirmelidir. Tüketici işlemlerinde bildirim süresi konusunda 6502 sayılı Kanun özel bir süre öngörmemiş; TBK'daki "makul süre" kavramı uygulanmaktadır.

**Gizli ayıp:** Teslim anında fark edilemeyen, kullanım sırasında ortaya çıkan ayıptır. Gizli ayıp ortaya çıktığında derhal (makul sürede) satıcıya bildirilmelidir. Gizli ayıplarda zamanaşımı süresi, malın tesliminden itibaren 2 yıldır (TKHK m. 12). Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre 5 yıldır.

Tüketicinin Seçimlik Hakları (TKHK m. 11)

Ayıplı mal alan tüketici, satıcıya karşı dört seçimlik haktan birini kullanabilir:

**1. Ücretsiz onarım isteme:** Malın ayıbının giderilmesini talep etme hakkıdır. Satıcı, onarımı makul sürede ve tüketiciye ciddi bir rahatsızlık vermeyecek şekilde yapmalıdır. Onarım süresince malın kullanılamamasından doğan zararlar satıcıya aittir. Onarım süresi Garanti Belgesi Yönetmeliği'ne göre en fazla 30 iş günüdür.

**2. Malın yenisiyle değiştirilmesi:** Ayıplı malın aynı özelliklerde yeni bir malla değiştirilmesini talep etme hakkıdır. Değişim mümkün değilse (üretimden kalkmış model vb.) tüketici diğer haklarını kullanabilir.

**3. Ayıp oranında bedel indirimi:** Ayıp nedeniyle malın değerinde meydana gelen düşüş oranında satış bedelinden indirim talep etme hakkıdır. Bu hak, özellikle küçük ayıplarda ve malın tüketici tarafından kullanılmaya devam edilmek istenmesi halinde tercih edilir.