İdare Hukuku
AİHM Bireysel Başvuru 2026: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Başvuru Rehberi
Av. M. Furkan Gür19 Mart 202610 dk okuma•
Son Güncelleme: 28 Mart 2026
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ile güvence altına alınan hakların ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapılabilen uluslararası bir mahkemedir. Türkiye, AİHM'e en çok başvuru yapılan ülkeler arasındadır.
AİHM'e başvuru için: İç hukuk yollarının tüketilmiş olması (Türk mahkemeleri + AYM bireysel başvuru), AİHS'te korunan bir hakkın ihlal edilmiş olması, ihlali yapanın devlet olması (özel kişiler doğrudan davalı olamaz), başvurucunun 'mağdur' sıfatını taşıması.
Türkiye için iç hukuk yolu: İlk derece mahkemesi → İstinaf (BAM) → Temyiz (Yargıtay/Danıştay) → AYM bireysel başvuru → AİHM. AYM bireysel başvurusu 2012'den beri zorunlu iç hukuk yoludur. AYM kararı tatmin edici değilse AİHM'e başvurulabilir.
İç hukuk yollarının tüketilmesinden (AYM kararı) itibaren 4 AY (eski kural 6 aydı, Protokol 15 ile kısaltıldı). Bu süre kesindir — geçirilirse başvuru kabul edilmez.
AİHM'de ileri sürülebilecek hak ihlalleri: Yaşam hakkı (m. 2), işkence yasağı (m. 3), özgürlük ve güvenlik hakkı (m. 5), adil yargılanma hakkı (m. 6), özel hayata saygı (m. 8), ifade özgürlüğü (m. 10), mülkiyet hakkı (Protokol 1, m. 1).
Başvuru AİHM'in resmi formu ile yapılır: Form echr.coe.int adresinden indirilir. Türkçe doldurulabilir (ileri aşamalarda İngilizce veya Fransızca gerekir). İhlal iddiası somut ve detaylı açıklanmalı. İç hukuk kararları eklenmeli.
AİHM tazminat türleri: Maddi tazminat (ispatlanabilir zarar), manevi tazminat (ihlalin ağırlığına göre), yargılama giderleri (avukat ücreti dahil). Türkiye aleyhine verilen tazminat kararları: Ortalama 5.000-50.000 Euro (ihlal türüne göre).
AİHM başvuru süreci uzun sürebilir: Kabul edilebilirlik incelemesi: 1-3 yıl. Esas incelemesi: 2-5 yıl. Toplam: 3-7 yıl. Öncelikli başvuru (acil durumlar) daha hızlı sonuçlanabilir.
AİHM başvurusu teknik ve uluslararası hukuk bilgisi gerektiren karmaşık bir süreçtir. Uzman bir insan hakları avukatından destek almanız kritik önem taşır.
AI ile durumunuza ozel analiz yapin veya avukata ulasin
Lisanslı avukat tarafından incelenmiştir
Hukuki terimler sözlüğü 2026: A'dan Z'ye 100+ terim sade açıklamalarla. Müşteki, müteselsil, temerrüt, HAGB, ibraname, ecrimisil ne demek?
Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı arasındaki farklar. Hesaplama, vergi, hak kazanma koşulları ve zamanaşımı karşılaştırması.
HAGB (Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması) nedir, şartları nelerdir, ne zaman düşer? 2026 güncel HAGB rehberi.
Kira depozitosu ne zaman iade edilir? Depozito iade şartları, kesinti yapılabilecek haller, banka hesabı zorunluluğu ve dava süreci.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ile güvence altına alınan hakların ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapılabilen uluslararası bir mahkemedir. Türkiye, AİHM'e en çok başvuru yapılan ülkeler arasındadır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ile güvence altına alınan hakların ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuru yapılabilen uluslararası bir mahkemedir. Türkiye, AİHM'e en çok başvuru yapılan ülkeler arasındadır.
AİHM tazminat türleri: Maddi tazminat (ispatlanabilir zarar), manevi tazminat (ihlalin ağırlığına göre), yargılama giderleri (avukat ücreti dahil). Türkiye aleyhine verilen tazminat kararları: Ortalama 5.000-50.000 Euro (ihlal türüne göre).