Velayet Değişikliği Davası 2026: Şartlar, Süreç ve Mahkeme Kriterleri

Velayet değişikliği davası, boşanma sonrası çocuğun velayetinin diğer ebeveyne aktarılması veya mevcut velayet düzeninin değiştirilmesi amacıyla açılan davadır. Türk Medeni Kanunu'nun 183. ve 349. maddeleri çerçevesinde düzenlenen bu dava türü, çocuğun üstün yararı ilkesi temelinde değerlendirilir. Bu rehberde velayet değişikliği davasının şartlarını, sürecini ve mahkemelerin dikkate aldığı kriterleri detaylı olarak inceliyoruz.

Velayet Değişikliği Davası Nedir?

Boşanma kararı ile birlikte çocuğun velayeti ebeveynlerden birine verilir. Ancak bu karar kalıcı ve değiştirilemez değildir. Türk Medeni Kanunu'nun 183. maddesi uyarınca, velayet hakkına sahip ebeveynin durumunda değişiklik olması halinde hakim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır ve gerekirse velayeti değiştirebilir. Velayet değişikliği davası, çocuğun velayetine sahip olmayan ebeveyn tarafından Aile Mahkemesinde açılır.

Velayet Değişikliği Şartları

Mahkemenin velayet değişikliğine karar verebilmesi için belirli koşulların oluşması gerekir. Bunlardan en önemlisi, mevcut velayet düzeninin çocuğun yararına aykırı hale gelmesidir. Velayet değişikliği talep edilebilecek başlıca durumlar şunlardır: Velayet sahibi ebeveynin çocuğa ihmal veya kötü muamelesi, velayet sahibinin madde bağımlılığı (alkol, uyuşturucu), çocuğun eğitim ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanmaması, velayet sahibinin ağır hastalık veya engel durumu, çocuğun diğer ebeveynle kişisel ilişki kurmasının engellenmesi, velayet sahibinin yaşam koşullarında ciddi olumsuz değişiklik ve çocuğun kendi iradesi (yeterli olgunluğa erişmiş çocuklar için).

Çocuğun Üstün Yararı İlkesi

Velayet davalarında en temel ilke, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ve TMK'da yer alan 'çocuğun üstün yararı' ilkesidir. Mahkeme, ebeveynlerin isteklerinden önce çocuğun fiziksel, ruhsal ve sosyal gelişimini en iyi şekilde destekleyecek kararı verir. Bu ilke kapsamında değerlendirilen faktörler şunlardır: Çocuğun yaşına uygun bakım ortamının sağlanması, eğitim olanaklarının devamlılığı, kardeşlerin ayrılmaması prensibi, çocuğun sosyal çevresi ve arkadaş ilişkileri, ebeveynlerin çocuğa ayırdığı zaman ve ilgi ile çocuğun psikolojik bağlılık durumu.

Dava Süreci Nasıl İşler?