Zamanaşımı Rehberi 2026: Hukuk, Ceza, İdare ve İcra Davalarında Süreler

Zamanaşımı Nedir?

Zamanaşımı, kanunda belirlenen süre içinde kullanılmayan hakların dava yoluyla talep edilebilirlik niteliğini yitirmesidir. Zamanaşımı süresi dolduğunda hak ortadan kalkmaz; ancak borçlu zamanaşımı def'ini (itirazını) ileri sürerse mahkeme davayı reddeder. Zamanaşımı, hukuk sisteminin temel ilkelerinden biri olan hukuki güvenlik ve istikrar ilkesine dayanır.

Zamanaşımı ile hak düşürücü süre birbirinden farklıdır: zamanaşımı, borçlunun ileri sürmesi gereken bir def'i iken; hak düşürücü süre, mahkeme tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır ve süre dolduğunda hak tamamen sona erer.

Borçlar Hukukunda Zamanaşımı (TBK)

**Genel zamanaşımı (TBK m. 146):** Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak 10 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre, alacağın muaccel (istenebilir) olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar.

**5 yıllık zamanaşımı (TBK m. 147):** Kira bedelleri ve kira sözleşmesinden doğan tüm alacaklar, taşınır satışlarından doğan alacaklar, hizmet sözleşmesinden doğan alacaklar (işçi ücretleri dahil), vekâlet sözleşmesinden doğan alacaklar, otel, motel, tatil köyü gibi konaklama alacakları ve yiyecek-içecek satışlarından doğan alacaklar 5 yıllık zamanaşımına tabidir.

**Haksız fiil zamanaşımı (TBK m. 72):** Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Ancak tazminat, cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa ve ceza kanunu daha uzun bir zamanaşımı öngörüyorsa, bu süre tazminat davasına da uygulanır.

**Sebepsiz zenginleşme (TBK m. 82):** Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkını öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

İş Hukukunda Zamanaşımı

**Ücret alacakları:** 4857 sayılı İş Kanunu m. 32 uyarınca ücret alacakları 5 yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m. 147 atfıyla).

**Kıdem tazminatı:** 1475 sayılı Kanun m. 14 kapsamında kıdem tazminatı 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar.