Çocuk Nafakası Artırım Davası 2026: Şartları, Hesaplama, Dava Süreci ve Yargıtay İlkeleri

İştirak Nafakası ve Artırım Hakkı

Boşanma kararıyla birlikte velayeti kendisine verilmeyen ebeveyn, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkı olarak iştirak nafakası ödemekle yükümlüdür (4721 sayılı TMK m. 182). Nafaka miktarı, boşanma kararında veya sonradan açılan davada belirlenir. Ancak zaman içinde koşulların değişmesi halinde nafaka artırım davası açılabilir (TMK m. 331).

TMK m. 331: "Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır." Bu hüküm, hem artırım hem de azaltım taleplerinin hukuki dayanağını oluşturur.

Nafaka Artırım Davası Şartları

Nafaka artırım davası açabilmek için koşulların değişmiş olması gerekir. Yargıtay içtihatlarında kabul edilen başlıca artırım nedenleri:

**Çocuğun ihtiyaçlarının artması:** Çocuğun büyümesiyle birlikte eğitim, sağlık, giyim, beslenme ve sosyal ihtiyaçların artması en temel artırım nedenidir. Okul öncesinden ilkokula, ilkokuldan ortaokula, ortaokuldan liseye veya üniversiteye geçiş dönemleri tipik artırım zamanlarıdır.

**Enflasyon ve hayat pahalılığı:** Paranın alım gücündeki düşüş ve genel fiyat artışları, mevcut nafaka miktarını yetersiz hale getirebilir. Yargıtay, ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi) ve TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) oranlarını nafaka artırımında referans olarak kullanmaktadır.

**Nafaka yükümlüsünün gelirinin artması:** Nafaka ödeyen ebeveynin gelirinde önemli bir artış olması (terfi, maaş artışı, ek gelir elde etme), çocuğun bu artıştan yararlanması gerektiği ilkesi gereği artırım nedenidir.

**Velayeti alan ebeveynin gelirinin düşmesi:** Çocuğa bakan ebeveynin iş kaybı, hastalık veya gelir düşüşü yaşaması da artırım talebinin gerekçesi olabilir.

Nafaka Artırım Hesaplama Kriterleri

Mahkeme, nafaka artırım miktarını belirlerken şu faktörleri değerlendirir:

**Çocuğun yaşı ve ihtiyaçları:** Çocuğun yaş grubuna göre temel ihtiyaç kalemleri (beslenme, giyim, eğitim, sağlık, barınma payı, ulaşım, sosyal aktiviteler) ayrı ayrı değerlendirilir.

**Tarafların ekonomik durumu:** Hem nafaka yükümlüsünün hem de velayeti alan ebeveynin gelir ve giderleri, malvarlığı, yaşam standardı ve diğer yükümlülükleri (yeni evlilik, diğer çocuklar vb.) dikkate alınır. Nafaka yükümlüsünün yeni evliliği ve yeni çocuğu varsa, bu durum artırım oranını etkileyebilir ancak nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.