Alacak Davası Nasıl Açılır 2026: Başvuru, İspat, Tahsilat ve İcra Takibi Rehberi

Alacak Davası Nedir?

Alacak davası, borçlunun borcunu ödememesi halinde alacaklının mahkeme aracılığıyla alacağını tahsil etmek için açtığı davadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) çerçevesinde yürütülür. Alacak davası, para alacakları için en temel hukuki yoldur.

Alacak davası açmadan önce alternatif yolların değerlendirilmesi önemlidir: ihtarname çekmek (noter aracılığıyla), ilamsız icra takibi başlatmak (borçlu itiraz etmezse dava gerekmez) veya arabuluculuğa başvurmak (ticari alacaklarda zorunlu).

Dava Açmadan Önce — İhtarname

İhtarname, borçluya borcunu hatırlatan ve ödeme yapması için süre veren resmi bir bildirimdir. İhtarname zorunlu değildir ancak şu avantajları sağlar:

Borçluyu temerrüde düşürür (TBK m. 117): temerrüt faizi işlemeye başlar. İspat açısından güçlü bir delildir. Borçlunun ödeme yapması halinde dava masrafından kurtarır. Mahkemede iyi niyetli davranışın göstergesidir.

İhtarname, noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü mektupla gönderilir. İhtarnamede: alacağın miktarı ve dayanağı, ödeme için tanınan süre (genellikle 7-30 gün) ve süre sonunda yasal yollara başvurulacağı belirtilmelidir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

**Görevli mahkeme:** Alacak miktarına bakılmaksızın Asliye Hukuk Mahkemesi genel görevli mahkemedir. Ancak alacağın türüne göre özel mahkemeler görevli olabilir: ticari alacaklarda Asliye Ticaret Mahkemesi, iş alacaklarında İş Mahkemesi, tüketici alacaklarında Tüketici Mahkemesi veya tüketici hakem heyeti.

**Yetkili mahkeme:** Genel yetki kuralına göre davalının (borçlunun) yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (HMK m. 6). Sözleşmeden doğan alacaklarda, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi de yetkilidir (HMK m. 10). Haksız fiilden doğan alacaklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer mahkemesi de yetkilidir (HMK m. 16).

Zorunlu Arabuluculuk Kontrolü

Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk şartının bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Ticari alacaklarda (konusu para olan ticari davalar — TTK m. 5/A), iş alacaklarında (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret — 7036 sayılı Kanun m. 3), tüketici alacaklarında (186.000 TL üzeri — TKHK m. 73/A) ve kira alacaklarında (HUAK m. 18/B) zorunlu arabuluculuk dava şartıdır. Arabuluculuğa başvurmadan dava açılırsa, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.