AB Yapay Zeka Yasası (AI Act) 2026: Türk Şirketleri ve Avukatlar İçin Uyum Rehberi
Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası (AI Act) 2 Ağustos 2026 tarihinde tam olarak yürürlüğe girecektir. Bu düzenleme yalnızca AB üyesi ülkeleri değil, AB pazarına hizmet veren tüm şirketleri — dolayısıyla Türk şirketlerini de — doğrudan etkilemektedir. Brüksel Etkisi olarak bilinen bu durum, avukatlar için önemli bir danışmanlık alanı oluşturmaktadır.
Risk Bazlı Sınıflandırma Sistemi
AI Act, yapay zeka sistemlerini dört risk kategorisine ayırmaktadır. Yasaklı AI uygulamaları: Sosyal puanlama sistemleri, bilinçaltı manipülasyon teknikleri, gerçek zamanlı biyometrik kimlik tespiti (istisna: ciddi suç soruşturmaları). Yüksek riskli AI: Eğitim, istihdam, kredi değerlendirmesi, sağlık, yargı ve kolluk alanlarındaki AI sistemleri. Sınırlı risk: Chatbot'lar ve deepfake üreten sistemler (şeffaflık yükümlülüğü). Minimal risk: Spam filtreleri, oyun AI'ları (ek yükümlülük yok).
Yüksek Riskli AI Yükümlülükleri
Yüksek riskli olarak sınıflandırılan AI sistemleri için kapsamlı yükümlülükler öngörülmektedir: Risk yönetim sistemi kurma ve sürdürme. Eğitim verilerinin kalitesini ve temsiliyetini sağlama. Teknik dokümantasyon hazırlama. Otomatik kayıt tutma (loglama) sistemi kurma. Şeffaflık ve kullanıcı bilgilendirmesi sağlama. İnsan gözetimi mekanizması oluşturma. Doğruluk, sağlamlık ve siber güvenlik standartlarını karşılama. AB uygunluk değerlendirmesi yaptırma.
Türk Şirketlerini Nasıl Etkiler?
Brussels Etkisi nedeniyle AI Act'ın Türk şirketlerini etkilediği durumlar: AB pazarına AI ürün veya hizmet sunan Türk şirketleri doğrudan kapsama girer. AB müşterilerine hizmet veren SaaS platformları uyum sağlamak zorundadır. Türk firmaları AB şirketlerinin tedarik zincirinde yer alıyorsa dolaylı uyum gerekir. AB'den Türkiye'ye transfer edilen AI sistemlerinin kullanımı düzenlemeye tabidir. Türkiye'nin kendi AI düzenlemesinin AB modelini esas alması beklenmektedir.
Ceza ve Yaptırımlar
AI Act ihlalleri için öngörülen yaptırımlar oldukça ağırdır: Yasaklı AI uygulamaları: Yıllık global cinonun yüzde 7'sine kadar veya 35 milyon Euro'ya kadar. Yüksek riskli AI yükümlülüklerine aykırılık: Cinonun yüzde 3'üne kadar veya 15 milyon Euro'ya kadar. Yanlış bilgi sunma: Cinonun yüzde 1,5'ine kadar veya 7,5 milyon Euro'ya kadar. KOBİ'ler ve startup'lar için cezalar orantılı olarak uygulanmaktadır.
Bu bilgiyi kendi durumunuza uyarlayin
AI ile durumunuza ozel analiz yapin veya avukata ulasin
Lisanslı avukat tarafından incelenmiştir
İlgili Yazılar
Dilekçe Nasıl Yazılır? 2026 Güncel Dilekçe Yazma Rehberi
Dilekçe nasıl yazılır, dilekçe örnekleri, resmi dilekçe formatı, mahkemeye dilekçe verme ve online dilekçe gönderme rehberi.
SEGBİS ile Online Duruşma 2026: Avukatlar İçin Pratik Rehber
SEGBİS nedir, nasıl kullanılır? Online duruşma hazırlığı, teknik gereksinimler, delil sunumu ve Yargıtay yaklaşımı. Avukatlar için 2026 SEGBİS rehberi.
Arabuluculuk Nedir? 2026 Zorunlu Arabuluculuk Kapsamı ve Süreç Rehberi
Arabuluculuk nedir, zorunlu arabuluculuk hangi davalarda uygulanır? 2026 güncel arabuluculuk süreci, ücretleri ve sonuçları.
Sıkça Sorulan Sorular
AB Yapay Zeka Yasası Türk şirketlerini etkiler mi?
Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası (AI Act) 2 Ağustos 2026 tarihinde tam olarak yürürlüğe girecektir. Bu düzenleme yalnızca AB üyesi ülkeleri değil, AB pazarına hizmet veren tüm şirketleri — dolayısıyla Türk şirketlerini de — doğrudan etkilemektedir. Brüksel Etkisi olarak bilinen bu durum, avukatlar için önemli bir danışmanlık alanı oluşturmaktadır.
AI Act risk sınıflandırması nasıl çalışır?
AB AI Act kapsamında avukatların sunabileceği hizmetler: AI sistem envanteri çıkarma — müvekkilin tüm AI kullanımlarını haritalama. Risk sınıflandırması — her AI sisteminin hangi risk kategorisine girdiğini belirleme. Boşluk analizi — mevcut uyum durumu ile AI Act gereksinimleri arasındaki farkları tespit etme. Uyum yol haritası — adım adım uyum planı oluşturma.
Yüksek riskli yapay zeka sistemi nedir?
AI Act, yapay zeka sistemlerini dört risk kategorisine ayırmaktadır. Yasaklı AI uygulamaları: Sosyal puanlama sistemleri, bilinçaltı manipülasyon teknikleri, gerçek zamanlı biyometrik kimlik tespiti (istisna: ciddi suç soruşturmaları). Yüksek riskli AI: Eğitim, istihdam, kredi değerlendirmesi, sağlık, yargı ve kolluk alanlarındaki AI sistemleri.